Nefrologia jest jedną z najszybciej zanikających specjalizacji w Polsce. Tymczasem na przewlekłą chorobę nerek (PChN) w różnych jej stadiach choruje w naszym kraju blisko 5 milionów osób. Obecnie nie ma dobrych rozwiązań systemowych na tę sytuację. DaVita – dostawca leczenia nerkozastępczego – uruchamia więc program edukacyjny dla studentów pielęgniarstwa, by zachęcić ich do wybrania pracy z pacjentem ze schyłkową niewydolnością nerek oraz załatać lukę kadrową na rynku.
Przewlekła choroba nerek (PChN) to postępujące, trwające co najmniej 3 miesiące uszkodzenie nerek lub obniżenie ich funkcji, prowadzące do zaburzeń filtracji krwi i utraty zdolności do utrzymania prawidłowej równowagi wodno-elektrolitowej oraz metabolicznej w organizmie. Najczęściej jest pochodną cukrzycy lub choroby wieńcowej. Przebiega w pięciu stadiach. W swej schyłkowej postaci wymaga leczenia ratującego życie: przeszczepienia nerki lub dializoterapii.
W Polsce 5 milionów osób znajduje się na ścieżce prowadzącej do schyłkowej niewydolności nerek. Większość z nich – około 90 proc. – nie jest świadoma swego stanu[1], bo PChN długo nie daje charakterystycznych objawów, a profilaktyka w zakresie chorób nerek nie jest w Polsce wystarczająco rozwinięta.
Co dodatkowo pogłębia problem – nefrologię jako specjalizację wybiera stosunkowo mała grupa młodych lekarzy[2], a największe sieci zapewniające leczenie nerkozastępcze borykają się też z brakami kadr pielęgniarskich. Wiele lat temu zlikwidowano bowiem na studiach pielęgniarskich specjalizację z nefrologii[3].
– Potrzebne są dobre rozwiązania systemowe, które będą zachęcać do wyboru nefrologii, bo to coraz poważniejsze wyzwanie zdrowia publicznego. Różne długofalowe działania w zakresie zwiększania liczebności kadr medycznych w Polsce się toczą, co jest oczywiście dobrym sygnałem. Niemniej operatorzy zdrowotni nie mogą czekać. Muszą leczyć tu i teraz, i czasami „brać sprawy w swoje ręce”. Z taką myślą stworzyliśmy w DaVita program dla studentów pielęgniarstwa. Studenci mogą poznać leczenie nerkozastępcze od strony teoretycznej i praktycznej, i dzięki programowi przygotować się do rozpoczęcia pracy z pacjentem ze schyłkową PChN – komentuje stworzenie programu Katarzyna Świątkowska-Kamińska, Dyrektor Personalna w DaVita Polska.
W tym momencie DaVita nawiązuję współpracę z uczelniami w tych rejonach Polski, gdzie odczuwalne są największe braki kadrowe. Zaprosiła już do programu studentów uczelni z województw: wielkopolskiego, zachodniopomorskiego, pomorskiego oraz kujawsko-pomorskiego.
Program wystartuje w marcu (część teoretyczna), będzie kontynuowany wiosną i latem (część praktyczna), a po wakacjach do współpracy zostaną zaproszone kolejne uczelnie. Poprowadzą go eksperci DaVita z ponad 30-letnim doświadczeniem w dializoterapii. Trwa już nabór chętnych.
– Wyzwania kadrowe od dłuższego czasu trapią rodzimą nefrologię. Prócz wsparcia edukacyjnego, jakie możemy zapewnić studentom pielęgniarstwa, apelujemy też do decydentów, by przekazali pielęgniarkom pracującym w stacji dializ więcej uprawnień do leczenia pacjentów. W ten sposób pielęgniarka mogłaby dzielić rolę wiodącą w stacji z lekarzem. Z kolei dla samej pielęgniarki wsparciem mógłby być asystent medyczny (dializacyjny), który przejąłby od niej część zadań technicznych. To rozwiązanie, które z powodzeniem sprawdza się na przykład w Stanach Zjednoczonych. U nas też jest możliwe do wprowadzenia i realnie załatałoby braki kadr nefrologicznych w kraju – potrzeba tylko odpowiednich decyzji politycznych – mówi Krzysztof Hurkacz, Dyrektor Generalny DaVita Polska.
DaVita wraz z innymi operatorami sieciowymi odpowiada za leczenie dwóch trzecich pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek w Polsce. Od wielu lat proponuje też rozwiązania systemowe, które realnie mogą wpłynąć na jakość leczenia i komfort życia pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.
MATERIAŁY:
***
[1] „Prof. Gellert: 4,7 mln Polaków choruje przewlekle na nerki. Większość nie wie o tym”, pulsmedycyny.pl, 09.03.2022, https://pulsmedycyny.pl/prof-gellert-47-mln-polakow-choruje-przewlekle-na-nerki-wiekszosc-nie-wie-o-tym-1143718
[2] I. Bączek, rynekzdrowia.pl, 02.05.2023, https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Dlugie-kolejki-do-nefrologa-Prof-Gellert-nie-chodzi-tylko-o-liczbe-specjalistow-ale-o-ich-zle-wykorzystanie,244957,14.html
[3] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 12 grudnia 2013 r. w sprawie wykazu dziedzin pielęgniarstwa oraz dziedzin mających zastosowanie w ochronie zdrowia, w których może być prowadzona specjalizacja i kursy kwalifikacyjne – https://www.dziennikustaw.gov.pl/D2013000156201.pdf